ಸಂಚಿಕೆ - ೨೦

ನೆಹರೂಜಿಯನ್ನು ಕಾಡಿದ ಫೋಸ್ಟಿನ ಕವಿತೆ

      ೧೯೬೪ ರಲ್ಲಾಗಿತ್ತು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರ ಮರಣ. ಮರಣ ಹೊಂದುವ ವೇಳೆ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಹಾಕವಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಫೋಸ್ಟ್ ಅವರ ಕಾವ್ಯ ಸಮಾಹಾರವೊಂದು ಬಳಿಯಿರಿಸಿದ್ದರು. ಫೋಸ್ಟಿನ ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತ 'Stopping by woods on a snowy Evening' ಎಂಬ ಕಾವ್ಯವಾಗಿತ್ತದು. ಆ ಕವಿತೆಯ ಕೊನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಗೆರೆಗೆ ಅಡಿಗೆರೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದರು ನೆಹರೂಜಿ:

"The woods are lovely, dark and deep,

But I have promises to keep, 

And miles to go before I sleep."

And miles to go before I sleep,

      ನೆಹರೂಜಿ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಗೆರೆಯನ್ನು ದಪ್ಪಕ್ಷರದಿಂದ ಬರೆದು ಮೇಜಿನ ಮೇಲಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪಾಠವೊಂದಿದೆ. ನಿದ್ದೆಗೂ ಮುಂಚೆ, ನಿತ್ಯ ನಿದ್ದೆಗೂ ಮುಂಚೆ ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸಬೇಕಾದ ಕನಸಿನ ಕುರಿತಾಗಿರಬಹುದು ಪ್ರೋಸ್ಪಿನ ಗೆರೆಗಳು ನೆಹರೂಜಿಯವರನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದದ್ದು.

      ಒಂದು ಸಂಧ್ಯಾ ಸಮಯ, ಮಂಜುಗವಿದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ಪುರುಷ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ನಡೆಸಲು ಹೊರಟಿದ್ದ. ಮರಗಳ ನಡುವೆಯಿಂದ ಮಂಜು ಸುರಿಯುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಒಂದು ಮರದಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗೆ ಗೂಟ ಹಾಕಿದರು. ಯಾಕೆ ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದೀರಿ ಎಂಬ ಕುದುರೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಕೊರಳಘಂಟೆ ಮತ್ತು ಮಂಜು ಬೀಳುವ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ಏನೂ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಫೋಸ್ಸಿನ ಕವಿತೆಗೆ ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡಬಹುದಾದಷ್ಟು ಧನ್ಯಾತ್ಮಕತೆ ಇದೆ. ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿನ ಕಾಡು ಒಂಥರಾ 'ಡ್ರಿಲ್' ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತದ್ದು, ಕಾಡಿನ ಕಗ್ಗತ್ತಲು ಅದಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನೆಹರೂಜಿ ಈ ಕವಿತೆಯಿಂದ ತಾನು ಕ್ರಮಿಸಬೇಕಾದ ದೂರದ ಕುರಿತು, ಗುರಿಯ ಕುರಿತು ಚಿಂತನೆಗೀಡಾಗುತ್ತಾರೆ. ನೆಹರೂಜಿಯವರು ಮರಣ ಹೊಂದುವ ಒಂದು ವರ್ಷ ಮುಂಚೆ ಫೋಸ್ಟ್ ವಿದಾಯ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಂದು ಅವರಿಗೆ ವಯಸ್ಸು ೮೮; ನೆಹರೂಜಿಗೆ ೭೫. ರಾತ್ರಿ ಒಂದೇ ಏಟಿಗೆ ಈ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಬರೆದು ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಫೋಸ್ಟ್ ೧೯೨೨ ಬರೆದ ಈ ಕವಿತೆ ೧೯೨೩ಕ್ಕೆ ಪ್ರಕಾಶನವಾಗುತ್ತದೆ. ನಿದ್ದೆಗೂ ಮೊದಲು ಓಡಿ ಮುಗಿಸಬೇಕಾದ ದೂರದ ಬಗ್ಗೆ ಓದುಗನನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತೆ.

      ಕವಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಫೋಸ್ಟ್ ಅವರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಪುಲಿಟ್ಟರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ: ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇವರು. ಇಡೀ ಲೋಕವೇ ಅಂಗೀಕಾರ ನೀಡಿದಂತೆ ಆಮೇರಿಕನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜೋನ್ ಎಫ್.ಕೆನ್ನಾಡಿಯವರಿಗೂ ಪ್ರಿಯ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದರು ಫೋಸ್ಟ್ ೧೯೨೧ ಜನವರಿ ೨೦ ಕೆನಾಡಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸ್ಥಾನಲಂಕರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕವಿತೆ ವಾಚಿಸಲು ಎಂಬತ್ತಾರು ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯವಿರುವ ಫೋಸ್ಸಿಗೆ ಆಹ್ವಾನ ಲಭಿಸಿತು. ಫೋಸ್ಟ್ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ 'Dedication' ಕವಿತೆಯೊಂದನ್ನ ಬರೆದಿಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಹರಡಿದ ತೀವ್ರ ಬಿಸಿಲಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ವಾಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿರುವ ಕವಿತೆಯೊಂದನ್ನು ವಾಚಿಸಿದರು. ಈ ಕವಿತೆ ಸಾಕೆಂದು ಕೆನಾಡಿ ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ್ದರೂ ಪದಗ್ರಹಣದ ಮೊದಲನೇ ದಿನ ಡೆಡಿಕೇಷನ್ ಬರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದರು ಫೋಸ್ಟ್, ಆದರೆ ಸೂರ್ಯ ಕಿರಣಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಹಾಳೆಯನ್ನಾಕ್ರಮಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಕವಿತೆ ಬದಲಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಅಮೇರಿಕನ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಪದಗ್ರಹಣದ ವೇಳೆ ಕವಿತೆ ವಾಚನ ಇದು ಮೊದಲ ಸಲವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಅದು ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಕೆನಾಡಿಗೆ ಫೋಸ್ಟಿನ ಕವಿತೆ ಇಷ್ಟವಾದರೂ ಅವನ ಇಷ್ಟದ ಕವಿತೆ ಫೋಸ್ಟ್ ಬರೆದದ್ದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಪಡ್ ಡೈನಿಸನ್ ಬರೆದ 'ಯೂಲಸೀಸ್' ಕವಿತೆಯಾಗಿತ್ತದು. ಕೆನಾಡಿಯ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯಾಗಿದ್ದ ಎವಲಿನ್ ಲಿಂಗನ್ ತನ್ನ ಬಳಿಯಿರಿಸಿದ್ದ ಫೈಲಿನಿಂದಾಗಿತ್ತು ಈ ಡೈನಿಸನ್ನ ಕವಿತೆ ಹೊರ ಜಗತ್ತು ಕಾಣುವುದು.

      ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಬರೆದ 'The Gift Outright' ಎಂಬ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ನಾವು ಈ ಊರಿನವರಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಈ ಊರು ನಮ್ಮದಾಗಿತ್ತು. ಚರಿತ್ರೆಯೊಂದಿಗಿರುವ ಕಾವ್ಯ ಸಂಚಾರ ಹಾಗು ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಕುರಿತು ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ ಫೋಸ್ಸಿನ ಈ ಕವಿತೆ. ಫೋಸ್ಟ್ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ ೬೦ ವರ್ಷವಾಯಿತು; ೧೯೬೩ ಜನವರಿ ೨೯ ರಂದಾಗಿತ್ತು ಮರಣ. ಫೋಸ್ಟಿನ ಗೋರಿಯ ಮೇಲೆ 'The Lessons for Today' ಎಂಬ ಕವಿತೆಯ ಗೆರೆಯೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿಡಲಾಗಿದೆ: I had a lovers quarrel with the world. ಎಷ್ಟು ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಲ್ಲವೇ ಈ ಗೆರೆ..!

ಮೂಲ : ಮಲಯಾಳಂ, Form Magazine

ಅನುವಾದ : ಸಲೀಂ ಸುಳ್ಯ, ಎಂ.ಎ. ದ್ವಿತೀಯ ವರ್ಷ, ಎಸ್.ವಿ.ಪಿ. ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ